Royaal onthaal

Volkskrant.nl

19-03-2014

In de historische kamers van Paleis Het Loo schitteren de oude showstukken van de Oranjes naast moderne ontwerpen. Een vorstelijke ambiance voor Dutch design.

Waar zijn we aan begonnen? Dat schoot de afgelopen maanden regelmatig door het hoofd van Paul Rem, conservator bij Paleis Het Loo in Apeldoorn. Dan moest er opeens een breekbare kroonluchter worden verplaatst. Dan weer moest een doodnormaal kacheltje uit het depot worden gehaald. Of er stond opeens een geometrische vitrinekast met bizarre sieraden van mensenhaar naast een 17de-eeuws dressoir.

JAN TAMINIAU HAUTE COUTURE PARIS FALL/WINTER 12-13 © PETER STIGTER

 

Wat hem echter werkelijk angstzweet bezorgde, was dat bezoekers vrij door de paleiskamers konden lopen – ‘en wie weet zomaar op het bed van koning-stadhouder Willem III zouden gaan liggen’. Maar uiteindelijk ging de conservator toch overstag. Dus opent aanstaande vrijdag 22 maart 2014 de expositie Royal Showpieces in de koninklijke kamers van dit voormalige jachtslot.

Op deze bijzondere expositie is de historische collectie kunst en kunstnijverheid van het koningshuis aangevuld met hedendaags design. Hiervoor mocht gastcurator Nicole Uniquole vijf stijlkamers van het 17de-eeuwse museumpaleis opnieuw inrichten. De gastcurator kreeg daarbij de vrije keuze uit meer dan 160 duizend objecten uit het depot, variërend van jachttrofeeën en kostuums van de hofhouding tot rijk gedecoreerde serviezen en handgemaakt meubilair.

 

Schatten-uit-het-depot-collectie-Paleis-Het-Loo.-Foto-Esther-van-der-Wallen-Uniquole‘Door hun reizen, staatsbezoeken en huwelijken met buitenlandse prinsen en prinsessen kwamen de Oranjes in contact met exclusieve kunst en vormgeving’, aldus Uniquole. Deze vorstelijke objecten zijn aangevuld met hedendaags design van Studio Job en Scholten & Baijings, foto’s van Scheltens & Abbenes en mode van onder meer Esther Dorhout Mees. ‘Stel dat de koninklijke familie nu een relatiegeschenk wil kopen, of gewoon een nieuw servies, dan zijn dit de ontwerpers op wie ze moeten letten’, licht de gastcurator haar keuzen toe. Juist daarom heeft ze ook ruimhartig werk van aanstormend designtalent geselecteerd. ‘Met hun aankopen hebben de Oranjes altijd een rol gespeeld als beschermheren van nationale kunstenaars en ontwerpers.’

Tijdelijke exposities organiseert Paleis Het Loo wel vaker; zo opent deze zomer de expositie Grace Kelly, prinses en stijlicoon, waarin met kleding, accessoires, foto- en filmbeelden het veelbewogen leven van prinses Gracia van Monaco wordt verteld. Maar deze exposities zijn in de Westvleugel, dat met zijn leeggehaalde kamers oogt als een gewoon museum.

Met Royal Showpieces wordt voor het eerst afgeweken van de vaste inrichting in de historische zalen. Zo wordt het rode hemelbed van koning-stadhouder Willem III nu verlicht met een installatie van hightech ledlampjes van de Duitse lichtkunstenaar Ingo Maurer.

Scheltens-Abbenes-fotografie-Artis

Uniquole selecteerde 101 objecten, eerlijk verdeeld tussen toen en nu. De ontvangstkamer van prins Willem V en de zitkamer van prinses Wilhelmina zijn omgedoopt in Flowers of the Palace en Dream For a Little Princess. Aan het plafond van de ontvangstkamer hangt een weelderige compositie van kunstbloemen. ‘Deze inrichting is gebaseerd op de porseleinen kroonluchter met levensechte bloemen en een kleurrijk behang met bloemenmotief.’

In het midden van de kamer staat een rood loungebed. ‘Fantastisch toch, kunnen de bezoekers gewoon chillen in een paleiskamer’, lacht Rem. Blikvanger wordt de voormalige Audiëntiezaal oftewel Dancing Till Midnight. Daar staan twee rode baljurken ontworpen door couturier Jan Taminiau en gedragen door prinses Maxima. ‘Nee, niet de blauwe inauguratiejurk. Die hebben we hier vorig jaar al laten zien.’

De aanleiding om Uniquole voor deze expositie te vragen, was de succesvolle tentoonstelling Dutch Design, Huis van Oranje die zij in 2012 maakte in Schloss Oranienbaum, een voormalig Oranjepaleis in Duitsland. De lege kamers van dit deels gerestaureerde paleis werden gevuld met eigentijds design. Ook die expositie liet ze inrichten door tentoonstellingsvormgevers Maarten Spruyt en Tsur Reshef.

Om de aandacht te vestigen op de barokke plafonds van Daniel Marot (1661-1752), een Franse ontwerper die ook Versailles deels inrichtte, maakte dit duo voor de vijf zalen van Paleis Het Loo een vloerkleed met een print van de plafonds, waardoor een wonderlijk spiegeleffect ontstaat. Met lichteffecten worden details in het historische decor uitgelicht. In de doorgaans ietwat muffe ontvangstkamer hangt nu zelfs de geur van verse bloemen; in Dream For a little Princess tingelt een muziekdoosje.

De reden voor Paleis Het Loo om dit experiment aan te gaan, ligt voor de hand. ‘We willen een jong publiek trekken’, zegt conservator Rem. Daarbij worden bezoekers door de mix van oud en nieuw verleid om ‘met andere ogen naar de bestaande inrichting van het Paleis te kijken’. Omgekeerd wordt de jonge bezoekers een verrassende kijk op het Dutch design geboden. Voor het inauguratieschilderij van prinses Wilhelmina staat een stoel die door de Nederlandse ontwerper Tord Boontje met witte kant en tule is aangekleed als bruidsmeisje. Uniquole: ‘Die stoel is al jaren oud, maar krijgt in deze Koninklijke setting een nieuwe betekenis.’

 

Tord-Boontje-The-princess-chair-Studio-Tord-Boontje-limited

Zomerverblijf

Paleis Het Loo werd in 1685 gebouwd als zomerpaleis voor de Oranjes. Ook Koningin Juliana gebruikte het paleis in de Veluwse bossen tot 1977 als zomerverblijf. Aangezien het paleis altijd staatseigendom is gebleven, kreeg het in 1984 de functie van Nationaal Museum. Van de ruim achthonderd kamers zijn er 45 open voor publiek, evenals een groot deel van de tuinen. Ook de 200 duizend interieurstukken zijn staatseigendom, op enkele bruiklenen van de koninklijke familie na. De band met de Oranjes blijft nauw en warm. Zo vierde Koning Willem-Alexander er zijn 40ste verjaardag met een gala.

Royal Showpieces. Een koninklijke ontmoeting met Dutch Design. Paleis Het Loo, Apeldoorn. Van 22/3 t/m 29/4 2014. paleishetloo.nl

DOOR JEROEN JUNTE
FOTO’S

  • Studio Tord Boontje
  • Ingo Maurer
  • Tom Vack
  • Scheltens & Abbenes
  • Esther van der Wallen, Uniquole