Conservator in het groen

PAUL REM

Door zijn optredens in de media is Paul Rem, Conservator bij Paleis Het Loo, een zichtbare figuur. Tijd voor een gesprek in de Eigen! met een opvallende Apeldoorner.

Eigen_PaulRem2015

 

Een opvallende Apeldoorner! Geen behoefte om je te vestigen in Hilversum? Of in ‘cultuurmekka’ Amsterdam?
“In Hilversum kom ik maar heel weinig. Amsterdam is een heerlijke stad, waar ik jaren heb gewoond. Maar ik woon nu al meer dan 22 jaar in Apeldoorn. Zo lang werk ik ook voor Paleis Het Loo. Hoewel sommige collega’s op ruime afstand van hun werk wonen, pluk ik de vruchten van het wonen hier. Rust, ruimte, groen en overzichtelijkheid zijn de woorden die in me opkomen als ik aan Apeldoorn denk. De natuur is hier overweldigend en voor een bruisende metropool hoef je maar een uur te reizen.”

Een vraag die bij velen leeft is: wat dóet een conservator in vredesnaam?
“Als conservator beheer je een collectie. Die van Het Loo is zo divers en omvangrijk dat we met z’n achten zijn. Iedere conservator heeft zijn eigen specialisme. Ik houd mij bezig met meubelen, klokken, beeldhouwkunst, zilver en goud, maar ook speelgoed of de tientallen siermanden die aan koningin Wilhelmina werden aangeboden als ze jarig was. Duizenden objecten, kostbaar en niet kostbaar, maar altijd met een verhaal, met een link naar het verleden. Je doet onderzoek naar je stukken, want pas als je de geschiedenis van je items kent, gaan ze ‘leven’, krijgen ze een grotere betekenis.”

Bestaat daar een opleiding voor?
“De laatste jaren wel, maar ik heb nog `gewoon’ kunstgeschiedenis gestudeerd. Daarna ben ik gepromoveerd op een onderwerp dat niets met een paleis of een museum te maken heeft. En zoals vaak met een studie of opleiding: je leert het pas door het te doen. In een museum gaat het er bovendien om dat je een gevoel voor die objecten ontwikkelt. Fascinatie is een belangrijke drijfveer voor een conservator, maar je doet het nooit voor jezelf. Je beheert een collectie uit naam van de gemeenschap. Behouden en doorgeven zijn dus belangrijk, maar als museumman ben je ook verplicht iets met je collectie te doen. Onderzoek doen is dan van essentieel belang. Ik ga regelmatig naar het Koninklijk Huisarchief op het Noordeinde in Den Haag, waar een groot deel van de administratie ligt van wat vroeger door de koninklijke familie werd aangeschaft. Een enorme bron van gegevens over ‘jouw’ voorwerpen!”

Eigen
“Rust, ruimte, groen en overzichtelijkheid zijn de woorden die in me opkomen als ik aan Apeldoorn denk”

Je treedt op in tv-programma’s. Hoort dat bij je werk als conservator?
“Op Het Loo ben ik aangesteld als woordvoerder voor de collectie en tentoonstellingen. Het Loo is een groot museum met nationale, zelfs internationale allure. De barokke tuinen zijn uniek in schaal en schoonheid. Onze tentoonstellingen spreken een groot publiek aan en natuurlijk is er het royalty aspect. Dat trekt de aandacht van de media. Het is een dankbare taak je museum voor het voetlicht te kunnen brengen. Er is behoefte aan ‘verhalen’ en Het Loo loopt ervan over! In de jaren negentig heb ik enkele jaren, naast mijn conservatorschap, de pr-afdeling van het paleis gerund. Ik begreep vanaf toen dat de reikwijdte van tv enorm is. Op één moment kun je een gigantisch publiek bereiken. Door regelmatig te verschijnen in programma’s als ‘Blauw Bloed’, ‘Tijd voor MAX’, ‘RTL late Night’ speel je je museum enorm in de kaart. Maar ik ben in de eerste plaats conservator. Je hebt pas iets te vertellen als je iets ook wéét. Hoe kort en aantrekkelijk een oneliner, een quote of een soundbite ook is, het gaat om de inhoud en niet om de smakelijke verpakking. Maar je moet wel driehonderd jaar Oranjegeschiedenis in twee zinnen kunnen vertellen. Nou, dat kan ik dus.”

Naast je werk op Het Loo ben je betrokken bij het maken van documentaires. Bij welke ligt je hart?
“De tv-serie ‘Drie Koningen van Oranje’ vond ik bijzonder omdat het lukte een drietal relatief onbekende mannen uit de egde eeuw tot leven te wekken. Heel persoonlijk was natuurlijk de film over Jan Rem, een verre verwant van me die soldaat was in de Slag bij Waterloo. Met zijn verslag van de strijd in de hand probeer ik me een idee te vormen over de vreselijke dingen die hij heeft meegemaakt en met hem zoveel andere dappere soldaten. Nu eens geen betoog van Napoleon, maar een persoonlijk relaas van een gewone Hollandse jongen. Dat kwam wel bij me binnen. Zonder meer trots ben ik op de documentaire die ik van NTR mocht maken over de spectaculaire kunstverzameling van koning Willem II, die bij zijn dood in 1849 voor ons land verloren ging. Zo zonde, al die Rembrandts, Spaanse meesters en Vlaamse Primitieven die zonder protest ons land verlieten…” «

Tekst: Geertje Waanders
Fotografie: Carel Schutte
Productie: Eigen! december 2015