Drie Koningen van Oranje Willem I, II & III

3koningenMAX - kopie

In het kader van het 200 jarig bestaan van het Koninkrijk der Nederlanden einde 2013 maakte Sarphati Media met programmamakers Inge le Cointre en Paul Kramer een drietal portretten over Willem I, II en III; de grondleggers van onze huidige monarchie, uitgezonden door Omroep MAX. Zie de evenementenkalender op deze site voor de uitzenddatums en tijden.

TRAILER

De centrale presentator in de serie is Paul Rem, conservator van Paleis Het Loo en kenner van de geschiedenis van ons koningshuis.

IMG_8599

In de serie staat de betekenis van deze drie koningen voor ons land centraal, Wie waren zij, hoe leefden ze wat hebben ze achtergelaten? Hoe belangrijk zijn ze geweest voor het huidige Nederland?

De hoofdvertellers zijn drie historici, Jeroen Koch, Dik van der Meulen en Jeroen Van Zanten, de auteurs van drie nieuwe biografieën over de grondleggers van onze Oranjemonarchie, Koning Willem I, Willem II en Willem III. 

ABC_8446

Willem I de ‘Koning-Koopman’ en ‘Kanalen-Koning’

De eerste koning der Nederlanden, Willem I, heeft zijn sporen in Nederland ruimschoots nagelaten. In zijn regeerperiode (1815-1840) had Willem I aanzienlijk meer macht dan latere koningen en daar heeft hij ook rijkelijk gebruik van gemaakt.

Op zijn initiatief werden kanalen, straatwegen en spoorwegen aangelegd, de dienstplicht en een uniform belastingstelsel ingevoerd en de Nederlandsche Bank opgericht. De nieuwe Nederlandsche Handelsmaatschappij moest de handel, die tijdens de Franse bezetting in het slop was geraakt, weer aanjagen. Zijn bijnaam was ‘Koning-Koopman’ en ‘Kanalen-koning’.

Even befaamd als Willems werklust, zucht voor detail en koppigheid was zijn gesloten karakter. “Hij wil alles weten, maar laat zelf nooit iets los”, klaagde kroonprins Willem over zijn vader. Koning Willem I had weinig op met ministers, maar hield wel elke woensdagmorgen spreekuur voor zijn volk op Paleis Noordeinde, het zogenaamde ‘Openbaar Gehoor’, waar alle burgers heen konden.

De ‘koning-koopman’ had aan het eind van zijn leven een vermogen opgebouwd van zo’n tweehonderd miljoen gulden. Minder fortuinlijk was Willem I op politiek gebied. Tussen 1815 en 1830 was hij koning van een Verenigd Koninkrijk, over de noordelijke en zuidelijke Nederlanden en het hertigdom Luxemburg.
In 1830 breekt in Brussel een sociale opstand uit die leidt tot de afscheiding van België. Zijn niet aflatende verzet tegen de afscheiding van België brengt Nederland in grote financiële moeilijkheden.

Willem doet in 1840 afstand van de troon. Hij is bijzonder teleurgesteld over de afscheiding van de Zuidelijke Nederlanden en over een wijziging van de Grondwet die de macht van de koning enigszins beperkt. Eind 1843 overlijdt Willem I in Berlijn, op 71-jarige leeftijd.

Willem II ‘De held van Waterloo’, regeerde van 1840-1849

Willem II staat te boek als charmant, ongedurig, impulsief en ‘onwaarschijnlijk gul’. Qua levensstijl gaat Willem II een totaal andere weg dan zijn sober levende vader. Hij trouwt met tsarendochter Anna Paulovna. De pracht en praal die zij van het Russische hof gewend is, doen ook in Den Haag hun intrede.
Willem II is een verwoed verzamelaar van schilderijen en moet grote bedragen aan zwijggeld betalen om zijn buitenechtelijke en homoseksuele affaires stil te houden. Na zijn dood in 1849 moet de familie een deel van Willems schilderijen verkopen om schulden te kunnen betalen. De tsaar koopt de grote kunstverzameling, nu nog tentoongesteld is in de Hermitage in Sint Petersburg.

Willem II kreeg als bijnaam de ‘Held van Waterloo’ omdat hij als militair een belang rol speelde in het eindspel tegen Napoleon in Waterloo. Daar werd Napoleon definitief verslagen. Willem kreeg als dank van de staat, Paleis Soestdijk en kon dankzij zij reputatie trouwen met Anna Paulowna, de zuster van de Russische Tsaar.

Willem III had de bijnaam ‘koning Gorilla’ (koning van 1849-1890)

Willem III is berucht om zijn woedeaanvallen en zijn boerse gedrag, wat hem de bijnaam ‘Koning Gorilla’ oplevert. “Is het humeur van de koning vandaag Russisch of Hollands?”, is aan het hof een vraag die duidt op temperament. In dat opzicht is Willem het volkomen tegendeel van zijn vrouw, de verfijnde Sophie van Württemberg die graag met intellectuelen spreekt en correspondeert. Ze kregen die zonen, die alle drie voortijdig overleden. Willem en Sophie scheiden van tafel en bed, maar voor de buitenwacht blijft het huwelijk in stand. Net als zijn vader heeft Willem III buitenechtelijke affaires en seksuele uitspattingen en wel in zo’n mate dat de New York Times hem betitelt als ‘de meest losbandige figuur van deze tijd’.

Koningin Sophie overlijdt in 1877. Twee jaar later trouwt Willem met de 20-jarige Emma van Waldeck-Pyrmont. Op 31 augustus 1880 wordt hun eerste en enige kind geboren, Wilhelmina. Willem III overlijdt op 23 november 1890, na twee jaar met zijn gezondheid te hebben getobd. Emma wordt tot regentes benoemd tot haar dochter Wilhelmina 18 jaar is.

De serie wordt gemaakt door Inge le Cointre en Paul Kramer, geproduceerd door Sarphati Media in Amsterdam. En mede mogelijk gemaakt door het Prins Bernhard Cultuurfonds en SNS Reaalfonds.