Categorie archief: TV

Koninklijke foto’s

Door fotograaf Vincent Mentzel, nu tentoongesteld op Paleis Het Loo

10 januari 1985: de koninklijke familie op Huis ten Bosch. Koningin Beatrix, prins Willem-Alexander en prins Claus. Daarachter de prinsen Constantijn en Johan Friso.



Prins Claus in zijn studeerkamer-1985. Favoriete foto van fotograaf Vincent Mentzel.


HKH Prinses BEATRIX gedurende een ‘photoshoot’ op Paleis Drakesteyn ten behoeve van beeltenis op postzegel. Foto VINCENT MENTZEL. Lage Vuursche, 1 november 1979. Collectie Rijksmuseum Amsterdam.


De Nederlandse Koninklijke familie op Paleis Huis ten Bosch. HM Koningin Beatrix, Kroonprins Willem Alexander en Prins Claus. Daarachter Prins Constantijn en Prins Friso. Foto VINCENT MENTZEL. Den Haag, 10 januari 1985.


Paleis Het Loo toont een overzicht van de foto’s die fotograaf Vincent Mentzel in de afgelopen decennia heeft gemaakt van de koninklijke familie.

Mentzel maakte twee keer een staatsieportret van koningin Beatrix, in 1980 en in 2010. Zijn officiële foto’s vormden de basis van haar portret op de Nederlandse gulden en de bekende ‘stippelpostzegel’.

Als fotograaf bouwde hij een bijzondere band op met de koninklijke familie en zo kreeg hij de gelegenheid om ook de meer informele momenten vast te leggen. Dit leverde een serie intieme en persoonlijke portretten op, waarvan een selectie te zien is op de expositie.

“Het is alsof je er zelf bij bent”, vertelt Paul Rem. Volgens Mentzel kon hij die sfeer creëren “dankzij de goede band met de koninklijke familie en het feit dat er wederzijds respect was”.



Foto’s: Vincent Mentzel
Video 1: Uitzending Tijd voor Max met Paul Rem als tafelgast
Video 2: Uitzending NOS ‘de Oranjes zoals we ze niet kennen’
Video 3: Blauw Bloed, koninklijke foto’s door Vincent Mentzel
Tentoonstelling: Paleis Het Loo

Vorstelijke vondst: armband Anna Paulowna

In 2016 is het 200 jaar geleden dat Anna Paulowna, zuster van de Russische tsaar, met de latere koning Willem II trouwt en naar Nederland komt. Voor Paleis Het Loo aanleiding om het leven van Anna Paulowna te belichten. Vele nog niet eerder in het openbaar getoonde voorwerpen uit het voormalig bezit van deze koningin zullen te zien zijn op de overzichtstentoonstelling. Van 7 oktober 2016 t/m 8 januari 2017 is de overzichtstentoonstelling Anna Paulowna te bezoeken op Paleis Het Loo.

Conservator bij Paleis Het Loo Paul Rem was op 21 januari 2016 te gast in  Tijd voor MAX om te praten over Anna Paulowna en haar juwelen.

Keizerlijke hoogheid

Als bruid nam Anna Paulowna een enorme vracht kostbare juwelen mee naar ons land. In haar ‘uitzet’ staat vermeld dat zij diverse ‘parures’  had, juwelensets bestaande uit colliers, oorhangers, broches en diademen. De meest dure stenen waren favoriet: robijnen, amethisten en saffieren, gecombineerd met diamanten. Ook beschikte zij over grote hoeveelheden parels. Maar zij was ook een liefhebster van goud. Natuurlijk moet zij van sieraden hebben gehouden, maar zij waren ook functioneel. Als dochter van een Russische tsaar, en zuster van twee staren, alleenheersers van een onmetelijke rijk, droeg zij haar juwelen om haar rang en positie duidelijk te maken. Toen haar echtgenoot Koning werd, werd zij koningin, maar zij voelde zich in de eerste plaats een keizerlijke hoogheid!

Oranjejuwelen

Nog altijd doe het hardnekkige verhaal de ronde dat de meeste Oranjejuwelen afkomstig zijn van Anna Paulowna. Maar dat is niet waar. Vrijwel al haar juwelen zijn (dat was gebruik) geërfd door haar dochter Sophie, die met de groothertog van Saksen-Weimar trouwde en in Duitsland woonde. Van foto’s van Sophie uit die tijd valt inderdaad af te lezen dat haar moeder Anna Paulowna een ongelooflijk grote juwelenschat moet hebben gehad. Deze juwelen zijn echter moeilijk traceerbaar door de ontmanteling van de Duitse vorstendommen na de Eerste Wereldoorlog. Vermoedelijk is een deel ervan verkocht. De Oranjes hebben dus naar verhouding weinig juwelen die van Anna Paulowna afkomstig zijn. De juwelen die koningin Máxima tegenwoordig bij officiële plechtigheden draagt, zijn bijna alle later door koning Willem III en koningin Emma besteld.

Op Paleis Het Loo wordt een gouden armband met amethist bewaard, die Anna Paulowna ooit weggaf aan een van haar ‘staatsdames’, zoals hofdames toen ook wel werden genoemd!

Van 7 oktober 2016 t/m 8 januari 2017 is de overzichtstentoonstelling Anna Paulowna te bezoeken op Paleis Het Loo.

Bron: Omroep MAX – Tijd voor MAX
Foto: Hans Vink


 

Conservator in het groen

Door zijn optredens in de media is Paul Rem, Conservator bij Paleis Het Loo, een zichtbare figuur. Tijd voor een gesprek in de Eigen! met een opvallende Apeldoorner.

Eigen_PaulRem2015

 

Een opvallende Apeldoorner! Geen behoefte om je te vestigen in Hilversum? Of in ‘cultuurmekka’ Amsterdam?
“In Hilversum kom ik maar heel weinig. Amsterdam is een heerlijke stad, waar ik jaren heb gewoond. Maar ik woon nu al meer dan 22 jaar in Apeldoorn. Zo lang werk ik ook voor Paleis Het Loo. Hoewel sommige collega’s op ruime afstand van hun werk wonen, pluk ik de vruchten van het wonen hier. Rust, ruimte, groen en overzichtelijkheid zijn de woorden die in me opkomen als ik aan Apeldoorn denk. De natuur is hier overweldigend en voor een bruisende metropool hoef je maar een uur te reizen.”

Een vraag die bij velen leeft is: wat dóet een conservator in vredesnaam?
“Als conservator beheer je een collectie. Die van Het Loo is zo divers en omvangrijk dat we met z’n achten zijn. Iedere conservator heeft zijn eigen specialisme. Ik houd mij bezig met meubelen, klokken, beeldhouwkunst, zilver en goud, maar ook speelgoed of de tientallen siermanden die aan koningin Wilhelmina werden aangeboden als ze jarig was. Duizenden objecten, kostbaar en niet kostbaar, maar altijd met een verhaal, met een link naar het verleden. Je doet onderzoek naar je stukken, want pas als je de geschiedenis van je items kent, gaan ze ‘leven’, krijgen ze een grotere betekenis.”

Bestaat daar een opleiding voor?
“De laatste jaren wel, maar ik heb nog `gewoon’ kunstgeschiedenis gestudeerd. Daarna ben ik gepromoveerd op een onderwerp dat niets met een paleis of een museum te maken heeft. En zoals vaak met een studie of opleiding: je leert het pas door het te doen. In een museum gaat het er bovendien om dat je een gevoel voor die objecten ontwikkelt. Fascinatie is een belangrijke drijfveer voor een conservator, maar je doet het nooit voor jezelf. Je beheert een collectie uit naam van de gemeenschap. Behouden en doorgeven zijn dus belangrijk, maar als museumman ben je ook verplicht iets met je collectie te doen. Onderzoek doen is dan van essentieel belang. Ik ga regelmatig naar het Koninklijk Huisarchief op het Noordeinde in Den Haag, waar een groot deel van de administratie ligt van wat vroeger door de koninklijke familie werd aangeschaft. Een enorme bron van gegevens over ‘jouw’ voorwerpen!”

Eigen
“Rust, ruimte, groen en overzichtelijkheid zijn de woorden die in me opkomen als ik aan Apeldoorn denk”

Je treedt op in tv-programma’s. Hoort dat bij je werk als conservator?
“Op Het Loo ben ik aangesteld als woordvoerder voor de collectie en tentoonstellingen. Het Loo is een groot museum met nationale, zelfs internationale allure. De barokke tuinen zijn uniek in schaal en schoonheid. Onze tentoonstellingen spreken een groot publiek aan en natuurlijk is er het royalty aspect. Dat trekt de aandacht van de media. Het is een dankbare taak je museum voor het voetlicht te kunnen brengen. Er is behoefte aan ‘verhalen’ en Het Loo loopt ervan over! In de jaren negentig heb ik enkele jaren, naast mijn conservatorschap, de pr-afdeling van het paleis gerund. Ik begreep vanaf toen dat de reikwijdte van tv enorm is. Op één moment kun je een gigantisch publiek bereiken. Door regelmatig te verschijnen in programma’s als ‘Blauw Bloed’, ‘Tijd voor MAX’, ‘RTL late Night’ speel je je museum enorm in de kaart. Maar ik ben in de eerste plaats conservator. Je hebt pas iets te vertellen als je iets ook wéét. Hoe kort en aantrekkelijk een oneliner, een quote of een soundbite ook is, het gaat om de inhoud en niet om de smakelijke verpakking. Maar je moet wel driehonderd jaar Oranjegeschiedenis in twee zinnen kunnen vertellen. Nou, dat kan ik dus.”

Naast je werk op Het Loo ben je betrokken bij het maken van documentaires. Bij welke ligt je hart?
“De tv-serie ‘Drie Koningen van Oranje’ vond ik bijzonder omdat het lukte een drietal relatief onbekende mannen uit de egde eeuw tot leven te wekken. Heel persoonlijk was natuurlijk de film over Jan Rem, een verre verwant van me die soldaat was in de Slag bij Waterloo. Met zijn verslag van de strijd in de hand probeer ik me een idee te vormen over de vreselijke dingen die hij heeft meegemaakt en met hem zoveel andere dappere soldaten. Nu eens geen betoog van Napoleon, maar een persoonlijk relaas van een gewone Hollandse jongen. Dat kwam wel bij me binnen. Zonder meer trots ben ik op de documentaire die ik van NTR mocht maken over de spectaculaire kunstverzameling van koning Willem II, die bij zijn dood in 1849 voor ons land verloren ging. Zo zonde, al die Rembrandts, Spaanse meesters en Vlaamse Primitieven die zonder protest ons land verlieten…” «

Tekst: Geertje Waanders
Fotografie: Carel Schutte
Productie: Eigen! december 2015

Drie Vorstinnen van Oranje

Een andere kijk op Oranje
Zaterdag 15, 22 en 29 augustus 2015 zendt Omroep MAX op NPO2 een drieluik uit ‘Drie Vorstinnen van Oranje’. Paul Rem geeft een nieuw beeld van de Oranje vorstinnen Emma, Wilhelmina en Juliana. S
amen met een aantal deskundigen onderzoekt Paul Rem hoe deze drie sterke vrouwen, ieder op hun eigen wijze, Nederland verder brachten.

DrieVorstinnenVanOranje

Paul Rem, conservator bij Paleis Het Loo en kenner van de geschiedenis van ons koningshuis is de centrale presentator in deze boeiende documentaire serie.  Paul Rem onderzoekt samen met een aantal deskundigen wat deze vorstinnen allemaal betekend hebben voor ons land; hoe gaven deze vrouwen de monarchie vorm?

Klik hier voor de toelichting van Paul Rem » ....

Klik hier voor de toelichting van Paul Rem » Wilhelmina staat bekend als een statige koningin die na de oorlog vooral strijdbaar was; Juliana zullen sommigen vooral associëren met haar man prins Bernhard en de Greet Hofmans-affaire. En wat weten we nou van Koningin-regentes Emma, het Duitse prinsesje dat met de oudere koning Willem III trouwde? Paul Rem, die eerder voor Omroep Max de serie Drie koningen van Oranje maakte, dook, samen met andere koningshuisdeskundigen, in de archieven en kwam met ‘een herinterpretatie van het bestaande beeld van de drie vorstinnen.’ Centraal staat de vraag wat er op de achtergrond speelde en vooral: hoe Emma, Wilhelmina en Juliana de monarchie hebben vorm­gegeven. „We hebben dit onderwerp zo objectief mogelijk benaderd”, zegt Paul Rem, conservator van Paleis Het Loo. „Al is het moeilijk om als ­Nederlander hyperkritisch te zijn. Het blijft toch een mengeling van trots, een kritische blik en vaderlandsliefde.”

De serie is gemaakt door programmamakers Inge le Cointre en Elles Elberse. De productie was in handen van Sarphati Media in opdracht van Omroep MAX


 

Aflevering 1
Koningin-regentes Emma
15 augustus, 19.08h NPO 2

Koningin-regentes Emma
Koningin-regentes Emma

Prinses Emma van Waldeck-Pyrmont wordt op 20-jarige leeftijd de tweede vrouw van de 41 jaar oudere Koning Willem III.

Uit dit huwelijk wordt op 31 augustus 1880 hun enige kind geboren: prinses Wilhelmina. Zij redt het voortbestaan van het Huis van Oranje.

Na het overlijden van koning Willem III twijfelen velen of de monarchie kan overleven. Wilhelmina was pas tien jaar, koningin Emma, de beoogde regentes, niet ouder dan 32. Een vrouw op de troon. Zou dat wel goed gaan? Door haar verstandig optreden heeft koningin Emma zeer bijgedragen aan de versterking van de positie van de monarchie in Nederland.

Emma trad aan op een moment dat verschillende politici vonden dat een vrouwelijk staatshoofd niets was. Zij was zich snel bewust dat zichtbaarheid een belangrijk onderdeel was van de populariteit van het vorstenhuis. Emma schroomde dan ook niet om kleine Wilhelmina rond te rijden in een koets en te tonen aan het volk.

Klik hier voor de toelichting van Paul Rem » ....

Klik hier voor de toelichting van Paul Rem » Paul Rem: „Emma was geen regerend koningin, maar vrouw van de koning. Ze offerde zich op, borduurde, schreef Franse brieven en zorgde voor zieken. Dat is tradi­tioneel een beetje de rol van een aangetrouwde vorstin. Na de dood van koning Willem III werd ze regentes van het koninkrijk der Nederlanden en stond ze plotseling voor een land dat ze nauwelijks kende; haar man had nooit iets overgedragen. Ministers trokken hun wenkbrauwen op: een Duits prinsesje dat iets over hen ging zeggen? In de tussentijd moest ze haar tienjarige kind-koninginnetje opleiden tot staatshoofd. Ze keerde het tij door Oranje zichtbaar te maken, en schroomde niet de kleine Wilhelmina aan het volk te tonen. Het lieve dametje ontpopte zich tot een ferme tante die Wilhelmina klaarstoomde om de beste koningin ooit te worden. Emma had bij haar man gezien hoe het niet moest en werd zo de brug tussen de koningen in de 19de eeuw en de vorstinnen in de 20ste eeuw.”


 

Aflevering 2
Koningin Wilhelmina
22 augustus, 19.55h NPO 2

Koningin Wilhelmina Wilhelmina trad op 18-jarige leeftijd aan als koningin. Ze zag zichzelf als de krijgslustige Moeder des Vaderlands en oogstte op vele fronten bewondering. Tegelijkertijd was er een mate van kwetsbaarheid, omdat het lang duurde voordat er een troonopvolger kwam.

De troonsbestijging van Wilhelmina in 1898 werd een groot volksfeest.
Wilhelmina is de eerste die op een moderne, zakelijke wijze werd opgeleid om het bijzondere ambt van staatshoofd te kunnen uitoefenen. Wilhelmina is koningin in turbulente tijden. In heel Europa heerst onrust waaruit de Eerste Wereldoorlog voortkomt en later speelt ze een rol van betekenis in de Tweede Wereldoorlog. Koningin Wilhelmina had van jongs af aan een sterke band met de krijgsmacht. Zij geloofde dat de Oranjes door God aan het hoofd waren gesteld om het Nederlandse volk te leiden, en voelde zich geroepen in het voetspoor te treden van de vader des Vaderlands ‘Willem van Oranje’.

Klik hier voor de toelichting van Paul Rem » ....

Klik hier voor de toelichting van Paul Rem » „Er zijn veel brieven gevonden die Wilhelmina schreef aan haar gouvernante, tot twee jaar vóór haar inhuldiging als koningin. Daaruit blijkt dat Wilhelmina is gedrild als een soort staats­machine. Vakanties? Niks ervan: ze kreeg les in staats­recht, Frans, Indische cultuur, aardrijkskunde en nog veel meer. Je ziet dat zo’n pubermeisje niet vrolijk rondfladderde, maar als een professional werd klaargestoomd voor de belangrijkste functie in het land. Dat had iets dwangmatigs, ook omdat de monarchie erg kwetsbaar was. Niet alleen werd Wilhelmina ziek – ze had tyfus – maar ze kreeg ook miskraam na miskraam. De druk was enorm. Iedereen zat te wachten tot ze een troon­opvolger op de wereld zette. Uiteindelijk werd tot ieders geluk Juliana geboren. Wilhelmina was een statige, ceremoniële koningin, die pas tijdens WO II een beetje los kwam in Londen. Die periode was haar finest hour en daardoor groeide ze uit tot een inspiratie­bron voor iedereen. Daarna werd ze een vermoeide koningin, die terugkwam in ons land en teleurgesteld zag dat niet iedereen in het verzet had gezeten. Ze zag haar nieuwe ideeën over het staatsrecht niet doorgevoerd worden en trok zich daarna terug.”


 

Aflevering 3
Koningin Juliana
29 augustus, 19.35h NPO 2

Koningin Juliana
Koningin Juliana

Juliana’s kwaliteiten als vorstin zijn vaak overschaduwd door akkefietjes met anderen, zoals haar man en Greet Hofman. In haar voorbereiding op het koningschap moest zij tijdens de oorlog uitwijken naar Canada, waar zij geïnspireerd werd door first lady Eleanor Roosevelt met wie ze verschillende ontmoetingen had. Juliana hield zo’n 60 toespraken voor het Amerikaanse congres over de strijd tegen het Duitsland van Adolf Hitler.

Juliana wordt de laatste jaren steeds vaker een onderschatte vorstin genoemd. Zij was een sociaal betrokken staatshoofd in het naoorlogse Nederland tijdens de wederopbouw en de dekolonisatie. Thema’s als samenwerking tussen mensen en naties en de Europese eenwording worden door haar in talloze redevoeringen vurig bepleit. Tegelijk worstelt ze met haar afhankelijkheid van haar moeder en van haar echtgenoot, Prins Bernhard. Vanaf het begin van haar koningschap is ze een staatshoofd met een democratische inslag dat het heel goed kon vinden met sociaal democraten als Willem Drees en Joop den Uyl.

Klik hier voor de toelichting van Paul Rem » ....

Klik hier voor de toelichting van Paul Rem » „We hebben het beeld van Wilhelmina als de ferme oorlogskoningin, maar vergeten de rol van Juliana in de oorlog. Ze heeft voor Wilhelmina de weg geplaveid door in Amerika president Roosevelt een paar keer te ontmoeten, om zo de Nederlandse zaak te bepleiten. Juliana was niet alleen maar in Canada om haar gezin te verzorgen en de was op te hangen. Ze heeft bergen werk verzet, maar dat zijn we vergeten door de Greet Hofmans-affaire. Dat kwam doordat prins Bernhard de publieke opinie naar zijn hand zette en Juliana in feite wegzette als een zweverige vrouw die niet helemaal toerekeningsvatbaar was. Juliana wist echter dat als ze de monarchie wilde redden, ze afstand moest doen van haar vriendinnen en dat ze zich niet openlijk kon verdedigen tegen Bernhard. Maar wie kwam er op voor Juliana? Niemand. Ik durf wel te stellen dat deze aflevering een soort eerherstel voor Juliana is. Zíj was de respectvolle, gewetensvolle, hardwerkende vorstin. Juliana was de koningin van de wederopbouw.”

 


 

Drie Vorstinnen van Oranje - Emma, Juliana en Wilhelmina
Drie Vorstinnen van Oranje – Emma, Juliana en Wilhelmina

 

Waterloo

Dagboek van een Veteraan
Vrijdag 2 oktober, 21.00 uur, NPO2, Omroep MAX

Waterloo-2

Presentator Paul Rem gaat op zoek en volgt het verhaal van zijn verre voorvader Jan Rem die deel nam aan de Slag bij Waterloo in juni 1815. Jan Rem schreef een gedetailleerd verslag van het gevecht en het strijdtoneel. Hij gaf gehoor aan de oproep van koning Willem I na diens terugkeer in 1813, om zich te melden voor het nieuwe Nederlandse leger bij het ontstaan van het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden.

Momentopname 2 (27-6-2015 19-57)

Klik hier voor het artikel uit het Nederlands Dagblad » ....

Klik hier voor het artikel uit het Nederlands Dagblad » „Omroep Max toont vanavond een boeiende, leerzame documentaire over de slag bij Waterloo, die weinig aan de verbeelding overlaat. Paul Rem (1962) is conservator bij Paleis Het Loo, waar hij verantwoordelijk is voor de meubelen, de sculpturen, de klokken, het goud en het zilver. Een verre voorvader van hem, Jan Rem, nam in juni 1815 deel aan de slag bij Waterloo. Deze schreef er later een boekje over met de langgerekte titel: Aanteekeningen van een veteraan, dato 16 augustus 1815, die onder den Prins van Oranje in ’s Prinsen klein leger, in de velden van Waterloo gestreden heeft. Gewapend met dat boekje gaat Paul Rem in de voetsporen van zijn voorvader naar Waterloo, in gezelschap van militair historicus Ben Schoemaker. Samen rijden ze van het ene naar het andere strijdtoneel, waarbij Schoemaker zich een deskundig commentator en een bekwaam verteller toont. Paul Rem stelt de goede vragen, hij is gefascineerd door het onderwerp, maar blijft er nuchter onder. Hij wil weten wie zijn betbetovergrootvader was en wat hij in Waterloo heeft meegemaakt. Jan Rem was een milicien, een dienstplichtige, van wie de persoonskenmerken destijds werden geregistreerd en die nog terug te vinden zijn in het Nationaal Archief. Van Jan Rem werd genoteerd dat hij een ovaal gezicht had, bruin haar, een spitse neus en een kleine mond. Hij was 1.59 m. lang. Maar hij komt pas echt tot leven als Schoemaker vertelt in welke omstandigheden hij in Waterloo tegen Napoleon ten strijde trok. De dag ervoor had het langdurig geregend, zodat de soldaten door de modder zeulden en hun schoenen verloren. Jan Rem diende bij de infanterie, zijn voornaamste vijand was de Franse artillerie, die bressen in de linies schoot, waar de Franse cavalerie doorheen probeerde te breken. Schoemaker legt uit wat dat betekende: de kanonschoten lieten een stank van verrotte eieren achter, door de kruitdampen was het zicht beperkt, de bajonetsteken waren verschrikkelijk. Jan Rem heeft waarschijnlijk gezien hoe de benen onder zijn kapitein waren weggeschoten, hij heeft de gewonden hoorden kermen en misschien heeft hij het in de broek gedaan van angst, zoals zo veel anderen. Angst was de overheersende emotie, veel soldaten sloegen van pure angst op de vlucht, vertelt Schoemaker. Jan Rem kwam er genadig van af. Er schampte slechts een kogel langs zijn pink en elleboog. Tienduizenden anderen raakten zo zwaar gewond, dat een of meer ledematen geamputeerd moesten worden. Dertigduizend soldaten sneuvelden. Van velen werden de kiezen getrokken, om er kunstgebitten van te maken. Waterlootanden en –kiezen werden een begrip in Europa.”

CA9YJiYUsAAAE5e

Paul Rem kijkt uit op het veld waar ooit de Slag bij Waterloo plaatsvond. Zijn bet-overgrootvader Jan Rem streed in 1815 mee, overleefde de slag en liet een gedetailleerd dagboek na. (Foto: Paul Kramer)
(Foto’s Paul Kramer)

Waterloo-1Momentopname 5 (27-6-2015 19-59)

TijdVoorMAX30sept2015-presentatieDagboekVanEenVeteraan-Waterloo
Interview in Tijd voor Max met Paul Rem, zijn zus Anne-Marie Rem en zijn dochter Eline Rem